Lucien Goethals is niet meer

Harry Sparnaay, Lucien Goethals en Karel Goeyvaerts Componist en BRT-producer Lucien Goethals is gisterochtend op 75-jarige leeftijd in Gent overleden. Goethals was een van de belangrijkste componisten van zijn generatie, aldus componist, dirigent en vriend van Goethals Filip Rathé, en dat kunnen wij alleen maar beamen.

Musicoloog Jan L.Broeckx stelt het zo : “Lucien Goethals behoort tot het half dozijn hedendaagse Belgische componisten met internationale allure en betekenis. Zijn werk verenigt rigoureuze vormbeheersing met verrassende sonore verbeeldingskracht. De muziek van Goethals vormt de weerspiegeling van een intense gevoeligheid, geleid door superieure intellektuele ontwikkelingsvermogens en gericht naar de uitdrukking van warme menselijkheid.”

Lucien Goethals werd geboren op 26 juni 1931 in Gent. Hij bracht een groot deel van zijn jeugd door in Argentinië, waar hij les volgde aan het Dima-conservatorium van Buenos Aires. Na de oorlog keerde hij terug naar België en studeerde hij aan het Koninklijk Muziekconservatorium van Gent tot 1956.
Geleidelijk aan keerde hij zich af van het academisme van het Gentse conservatorium en richtte hij zich steeds meer naar muzikale innovatie en avant-garde.
Goethals’ muzikale interesse ging in toenemende mate uit naar de nieuwe internationale ontwikkelingen (serialisme, elektronische muziek, aleatoriek). Deze interesse werd nog gestimuleerd door Norbert Rosseau, die hem inwijdde in de dodecafone techniek. Toch was Goethals grotendeels autodidact in zijn evolutie naar en doordenken van het integraal serialisme. Als componist en BRT-producer was hij, net als Louis de Meester, van bij de oprichting in 1963 verbonden aan het IPEM (Instituut voor Psychoakoestika en Elektronische Muziek van de Rijksuniversiteit te Gent). Dit bood hem de mogelijkheid tot experimenteren met toonband en elektronische klankgeneratoren. Hij verdiepte zich hier in de studie van de elektronische muziek en vernieuwende muzikale technieken. Op die manier ontwikkelde hij een eigen muzikale taal waarin elektronica en akoestische instrumenten op gelijke voet staan.
Zijn jarenlange inzet voor het IPEM – Goethals bleef er werken tot 1987 – verklaart het ruime aandeel elektro-akoestische composities in zijn oeuvre. Samen met andere jonge componisten en musicologen, maakte hij ook deel uit van de werkgroep SPECTRA (1963-67). Goethals’ nauwe betrokkenheid met de muzikale avantgarde van de jaren ’60 blijkt verder uit zijn deelname aan cursussen te Darmstadt en te Bilthoven. Naast studies bij Gottfied Michael Koenig bekwaamde hij zich in Utrecht (Instituut voor Sonologie) ook in het gebruik van de computer als compositorisch medium.

Vanaf 1971 doceerde hij muziekanalyse aan het Conservatorium van Gent, met onder zijn leerlingen componisten als Filip Rathé, Petra Vermote en Frank Nuyts.
In 1996 werd de Stichting Lucien Goethals opgericht, die toeziet op de verspreiding van de muziek van Goethals en generatiegenoten maar ook op het promoten van hedendaagse muziek in het algemeen.
Goethals werd bekroond met verschillende prijzen, waaronder recent (1999) nog de ANV-Visser Neerlandiaprijs in ontvangst nemen.
Lucien Goethals vierde dit jaar zijn 75 ste verjaardag. Op 17 november jl jaar brachten November Music en het Spectra Ensemble o.l.v. Filip Rathé nog een schitterende hommage aan deze ouderdomsdeken uit de Vlaamse nieuwe muziekscène.

Lucien Goethals : www.matrix.mu, www.cebedem.be , www.muziekcentrum.be en www.slg.be

Elders op Oorgetuige : 75 jaar André Laporte en Lucien Goethals, 17/11/2006