Holland Festival Holland Festival brengt uitgebreid eerbetoon aan Stockhausen

Karlheinz Stockhausen In 2008 zou de Duitse componist Karlheinz Stockhausen 80 jaar zijn geworden. In plaats van een verjaardagshommage brengt het Holland Festival een uitgebreid in memoriam van een van de grootste muzikale geesten van de naoorlogse generatie. Naast het Asko Ensemble trreden ook het Radio Filharmonisch Orkest en het Nederlands Kamerkoor aan met werk van Stockhausen. Het Zweedse elektronicaduo Midaircondo zal zich laten inspireren door "Gesang der Jünglinge" en Björks favoriete DJ-collectief Matmos brengt een eigen lezing van "Mikrophonie I".

Karlheinz Stockhausen gold als een van de belangrijkste pioniers op het gebied van elektronische muziek. Het Zweedse elektronicaduo Midaircondo en het Amerikaanse elektronische musici Matmos brengen nu een eerbetoon aan zijn werk. Gesang der Jünglinge (1955-56) geldt als meesterwerk van de elektronische muziek. In deze compositie is Stockhausen er als eerste in geslaagd om gesynthetiseerd geluid en de menselijke stem – in dit geval de stem van een twaalfjarig jongetje – op een overtuigende manier bij elkaar te brengen. De DJ’s van Matmos gaan de strijd aan met Mikrophonie I, een in 1964-1965 geschreven werk voor tamtam, twee microfoons en twee filters. De microfoon wordt ingezet als een akoestische microscoop om normaal gesproken onhoorbare trillingen op te sporen en hoorbaar te maken.

Karlheinz Stockhausen, die overleed op 79-jarige leeftijd, had een hechte band met het Holland Festival, dat talrijke werken van hem in première bracht. Hoogtepunt van deze nauwe samenwerking was ongetwijfeld zijn Helikopterkwartet in 1995, waarbij het Arditti-strijkkwartet, gezeten in vier helikopters boven Amsterdam, het stuk in wereldpremière uitvoerden, met Stockhausen zelf achter de knoppen van de mengtafel op het Westergasterrein.

Om de 80ste verjaardag van Stockhausen te vieren hadden het Holland Festival en het Asko Ensemble een nieuw werk bij hem besteld: Glanz. Stockhausen voltooide het werk voor zijn overlijden op 5 december 2007 en het beleeft nu postuum zijn wereldpremière, voorafgegaan door werken die het begin en het midden van zijn oeuvre markeren.
Het akoestische septet Glanz is onderdeel van de cyclus Klang waarin Stockhausen de 24 uren van de dag in muziek wilde vangen. Met Punkte bepleitte hij een grotere vrijheid voor het serialisme en in Litanei 97 hoor je het Nederlands Kamerkoor op Stockhausiaanse wijze zingen, spreken, neuriën, sissen, janken, joelen, fluisteren en stampen..

"Glanz", het tiende uur in de cyclus KLANG, is gecomponeerd voor fagot, altviool, klarinet, trompet, trombone, hobo en tuba. Het werk wordt uitgevoerd door zeven solisten van het Asko Ensemble. De cyclus die is gebaseerd op de uren van de dag, bevat nu eenentwintig composities voor verschillende bezettingen, waaronder het eerste uur Himmelfahrt/Ascension voor synthesizer, een sopraan en een tenor; het tweede uur Freude/Joy voor twee harpen; het vierde uur Heaven’s door voor percussie en een klein meisje en het dertiende uur Cosmic Pulses voor elektronische muziek.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Matmos / Midaircondo : Karlheinz Stockhausen: a Tribute
Zondag 15 juni 2008 om 21.00 u

Bimhuis
Piet Heinkade 3
Amsterdam

Meer info : www.hollandfestival.nl, www.midaircondo.com, www.myspace.com/midaircondo, www.brainwashed.com/matmos en www.myspace.com/matmos1

Dit concert is vanaf maandag 16 juni te beluisteren op www.radio4.nl/hollandfestival
———————————
Asko Ensemble, Nederlands Kamerkoor & Radio Filharmonisch Orkest : In Memoriam Stockhausen
Donderdag 19 juni 2008 om 20.30 u
(Inleiding door Eric Verbugt om 19.45 u)
Muziekgebouw aan ’t IJ
Piet Heinkade 1
Amsterdam

Meer info : www.hollandfestival.nl, www.rfo.nl, www.nederlandskamerkoor.nl en www.askoschoenberg.nl

Dit concert wordt rechtstreeks uitgezonden door de NPS op Radio 4.

Karlheinz Stockhausen: www.stockhausen.org

Extra :
Karlheinz Stockhausen op hollandfestival.radio4.nl
De man aan de knoppen, Jochem Valkenburg op www.nrc.nl, 6/06/2008
Karlheinz Stockhausen, een veelbesproken icoon van de hedendaagse muziek, Stefan Fricke op www.arsmusica.be
Karlheinz Stockhausen – Meester en musicus, Richard Steinitz op www.arsmusica.be
Karlheinz Stockhausen : Globalist, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Gesang der Jünglinge: History and Analysis, John Smalley op www.music.columbia.edu, 2000 (pdf)

Video :
Karlheinz Stockhausen op YouTube

Elders op Oorgetuige :
Holland festival 2008 : een festival vol passie, 30/05/2008
In memoriam Karlheinz Stockhausen (1928 – 2007), 10/12/2007