Chiaroscuro : dubbelconcert rond ‘kleur’ in oude en nieuwe muziek

Salvatore Sciarrino Het HERMESensemble en Capilla Flamenca slaan de handen in elkaar voor een fascinerend dubbelconcert waarbij wordt gespeeld met de plaatsing van oude en nieuwe muziek in de ruimte. Een dergelijke zoektocht naar de fysieke beleving van kunst intrigeert musici al eeuwenlang: de vernieuwer Adriaan Willaert, als Vlaming werkzaam in de San Marcobasiliek in Venetië, experimenteerde al in de vroege 16de eeuw met spatiale opstellingen en de evolutie van polyfone klankkleuren in de materiële wereld. De hedendaagse Italiaanse toonschilder Salvatore Sciarrino (foto) benadert zijn composities dan weer als levende wezens: tijdelijke, fysieke manifestaties die drijven op ademhaling, hartslag en emotionaliteit. Sciarrino stelt zich nadrukkelijk op als een muzikale graficus en schilder, getuige bijvoorbeeld zijn Ommagio a Burri, gewijd aan de abstracte kunstenaar Alberto Burri. Tijdens dit dubbelconcert wordt muziek bewust in de ruimte geplaatst, met een zinnenprikkelende totaalervaring als resultaat.

Gedurende meer dan twee millennia is het Hooglied een inspiratiebron geweest voor geleerden, gelovigen, kunstenaars en musici. Vanuit enkele gregoriaanse melodieën rond het Hooglied, laat dit programma enkele schitterende werken in hun 15de en 16de eeuwse polyfone gedaanten horen: Van John Dunstable over Guillaume Dufay tot Josquin Desprez, Orlandus Lassus, Nicolas Gombert. Deze polyfone liederen worden aangevuld door werk van Salvatore Sciarrino, gebracht door het HERMESensemble.

Chiaroscuro is een programma over ‘kleur’ in oude en nieuwe muziek. Vanuit principes als adem, hartslag (ritmiek) en licht (timbre) verkennen Capilla Flamenca en het HERMESensemble de relatie tussen vocale renaissancepolyfonie en hedendaagse instrumentale expressie. Vocale miniaturen van componisten als Isaac, Dunstable en Willaert treden in dialoog met het kleurrijke instrumentale werk van Salvatore Sciarrino. Sciarrino is Italië’s meest vooraanstaande hedendaagse componist, geobsedeerd door de begrenzingen van klank. Hij creëert stukken in een geheimzinnig universum waarin muziek, stilte en lawaai elkaar ontmoeten. Hij schreef werken die instrumentale ensembles tot een volière omtoveren: fluiten en violen klinken als nachtegalen en zwanen, pianowerken zo stil dat ze verdrinken bij het minste voetgeschuifel van het publiek. Zijn muziek is avantgardistisch, gevoed door een diep respect voor het verleden en de evolutie in de muziek. Zijn idioom zijn vervreemde klanken, fluisterklanken die vervormen in de ruimte en afstand.

Salvatore Sciarrino over Ommagio a Burri : “De hedendaagse muziek slaagt er nauwelijks in het grote publiek te bekoren. Dat wil niet zeggen dat het publiek de muziek niet begrijpt. Integendeel, het merkt al snel wat nieuw is aan de muziek, en precies daarom wijst het de muziek af.
De verdienste van de hedendaagse muziek is net dat ze in staat is om het gedachtegoed en de klanken van onze eeuw te benaderen. Maar hedendaagse muziek volgen, vergt een inspanning van de geest. Muziek als puur tijdverdrijf beschouwen, volstaat niet om het verhaal ervan te vatten. Maar als we leren ons te concentreren op de klankveranderingen en de figuren, geeft de muziek ons haar geheimen prijs. En zo veel inspanning vergt dat overigens niet: niet meer of minder dan een ogenblik. Eén ogenblik om de geest leeg te maken en met muziek te vullen. Net zoals je de korte boodschap van een wolk probeert te vatten.” (*)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Capilla Flamenca & HERMESensemble : Chiaroscuro
Zaterdag 5 februari 2011 om 20.00 u
Concertgebouw Brugge

’t Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be, www.hermesensemble.be en www.capilla.be
—————————–
Zondag 6 februari 2011 om 15.00 u
AMUZ

Kammenstraat 81
2000 Antwerpen

Meer info : www.amuz.be, www.hermesensemble.be en www.capilla.be

Extra :
Salvatore Sciarrino op brahms.ircam.fr, www.arsmusica.be (*) en youtube
Sciarrino in De Nacht: Nieuwe muziek, Concertzender, 17 april 2007

Elders op Oorgetuige :
De schaduwklanken van Salvatore Sciarrino, 15/02/2008

Beluister alvast Salvatore Sciarrino’s “Tre Notturni Brillanti” (1974-75), uitgevoerd door altviolist Garth Knox

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=2W08KeQAwYE&w=480&h=385]