Middagconcert Kryptos Quartet en Roeland Hendrikx in Bozar

Kryptos Quartet Het jonge Kryptos Quartet stelt zichzelf tot doel om een optimale kwaliteit van uitvoering en interpretatie te verbinden aan een steeds breder wordend repertoire. Dat reikt van klassiek tot hedendaags, met bijzondere aandacht voor minder bekend werk van bekende componisten. Tijdens het middagconcert in Bozar op 12 januari spelen het Kryptos Quartet en Roeland Hendrikx het Klarinettenkwintet, op. 34 van Carl Maria von Weber en het Kwintet voor klarinet en strijkers van Peter Cabus.

Het Kryptos Quartet werd opgericht in januari 2002 en bestaat uit vier jonge muzikanten van diverse afkomst maar met een zelfde passie voor het strijkkwartet die geen taal behoeft. Deze ultieme vorm van musiceren met zijn onuitputtelijk repertoire blijft altijd een grote uitdaging en het belangrijkste streefdoel binnen deze bezetting is natuurlijk het zoeken naar een eigen klank. De naam ‘Kryptos’ verwijst naar deze zoektocht, naar het onthullen van het ‘verborgene’ achter de partituur. Het repertorium gaat van klassiek tot hedendaags, en omvat ook minder bekend werk en Belgische hedendaagse componisten.

10 jaar geleden overleed Peter Cabus (1923-2000), Mechelaar en een monument in de Belgische muziekwereld. Hij begon te componeren onder impuls van Godfried Devreese, de toenmalige directeur van het Stedelijke Conservatorium van Mechelen. Hij startte zijn hogere muziekstudies in 1940 aan het Lemmensinstituut maar met het oog op een carrière als concertpianist ging hij zich verder bekwamen aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel. Geleidelijk aan zou hij zich minder als uitvoerend muzikant manifesteren en meer als componist en pedagoog. In 1959 volgde hij Devreese op als directeur van het Stedelijk Conservatorium in Mechelen. Daarnaast was hij als docent verbonden aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel en aan de Muziekkapel Koningin Elisabeth. In 1972 lag Cabus mee aan de basis van de oprichting van het Festival van Vlaanderen – afdeling Mechelen. De laatste twintig jaren van zijn leven was Peter Cabus ook lid van de Koninklijke Academie voor Wetenschappen, Letteren en Schone Kunsten van België. Hij componeerde een rijk oeuvre voor symfonisch orkest, kamermuziek, liederen, koormuziek, klaviermuziek en heel wat werk voor koperblazers.

“De tonaliteit in de muziek vervult de samenbindende rol van de zwaartekracht in het dagelijkse leven, de atonaliteit behoort eerder tot het gebied van de ruimtevaart”. Deze metafoor, die Peter Cabus gebruikte toen hij in 1993 een lezing gaf over zijn tweede symfonie, typeert de visie die hij ontwikkeld had op het muziekgebeuren rondom hem en op de muziekgeschiedenis waarin hij een plaatsje verworven had. Cabus was in de eerste plaats een classicus, een man met groot respect voor de componisten die hem voorafgegaan waren. Voor hem waren Brahms en Beethoven nog steeds actueel. Dat nam niet weg dat hij tegelijk openstond voor het nieuwe. Hij volgde aandachtig de evolutie van de avant-garde doorheen de twintigste eeuw, en probeerde nu en dan nieuwe technieken in zijn eigen muziek te integreren (bijv. dodecafonie, zoals in het Klarinetkwartet uit 1962). Zelf gaf hij aan een evenwicht te willen vinden tussen het oude en het nieuwe. Toch kan men moeilijk om het gevoel heen dat het ultra-moderne, het hyper-avant-gardistische niet zijn ding was, maar dat hij het bijna als zijn morele plicht zag het een plaats te geven binnen zijn eigen muziek. Zijn wortels lagen zonder meer in de tonaliteit en de klassieke vormen.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Middagconcert Kryptos Quartet & Roeland Hendrikx: Carl Maria von Weber, Peter Cabus
Woensdag 12 januari 2011 om 12.40 u
Bozar
– zaal M
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be, www.concertsdemidi.be en www.kryptosquartet.be

Extra :
Peter Cabus op www.muziekcentrum.be en www.matrix-new-music.be

Elders op Oorgetuige :
Huldeconcert voor Peter Cabus in Mechelen, 25/11/2010
Vlaanderen Internationaal : Peter Cabus & Michael Tippett, 12/11/2007
Johan Duijck brengt hulde aan Peter Cabus, 9/11/2007

Kalès Guitar Quartet brengt creaties van jonge componisten in Logos

Kalès Guitar Quartet Er moeten niet altijd trossen kabels en knoerten van mengpanelen aan te pas komen om interessante nieuwe muziek te presenteren. Kalès Guitar Quartet bijvoorbeeld, oftewel Nele De Gussem, Vadim Deprez, Isaac Vanhove en Dries De Porre in personae, doet het gewoon met vier akoestische gitaren. En niet te vergeten… met creaties van jonge componisten zoals Kee Yong Chong, Kris De Baerdemacker, Petra Vermote en Bernd Richard Deutsch.

Kalès Guitar Quartet is ontstaan aan het Conservatorium van Gent in 2004. Het initiatief kwam van vier jonge musici die besloten om de violen -of beter, de gitaren- voor toekomstige projekten gelijk te stemmen. Zoals het met elke nieuwe muziekgroep het geval is, waren er eerst de gebruikelijke ledenwissels maar Kalès verkreeg in 2007 zijn definitieve vorm met Vadim Deprez, Isaac Vanhove, Nele De Gussem en Dries De Porre. Aanmoediging en muzikale steun vonden ze in deze tijd bij Patrick Beuckels, hoofddocent samenspel aan het Conservatorium, bij wie ze in juni 2008 als enige ensemble grootste onderscheiding behaalden.

Omstreeks die tijd werkten ze aan een demo-cd om ook elders van zich te kunnen laten horen. Een gebrek aan nieuw repertoire voor gitaarkwartet drong zich echter op en dus begon de zoektocht naar nieuwe muziek. Petra Vermote, Nico Sall, Kris De Baerdemaeker, Kee Yong Chong en Benjamin Van Esser werden bereid gevonden elk een werk te componeren voor hun formatie. Na een succesvolle zomer met optredens op o.a. Theater aan Zee en de Kultuurmarkt in Antwerpen, maakte Kalès Guitar Quartet in 2010 een opname van deze werken, die voorgesteld wordt aan het grote publiek in het kultuurseizoen 2010-2011.

Ex-medewerker van Logos Kris De Baerdemacker studeerde compositie aan het Conservatorium van Gent bij dr. Godfried-Willem Raes en volgde master-classes bij Darren Copeland en Karlheinz Stockhausen. Hij schreef muziek voor uiteenlopende bezettingen, gaande van instrumentale composities (solo, ensemble, orkest) tot elektroakoestisch werk en stukken voor muziekautomaten. Zijn werk werd uitgevoerd door onder meer Spectra, het Collectief, Nadar, Nationaal Orkest van België, <m&m> ensemble, Q-O2 en Artis Dulcedo en werd gespeeld op diverse podia als het Transit Festival, Klara Festival Dendermonde, het Internationaal Orgelfestival Gent, De Nieuwe Reeks, Week van de Hedendaagse Muziek Gent, enz. Zijn automatenmuziek viel ook te horen op festivals in Nederland, Polen, Litouwen en Frankrijk. In december 2006 was hij één van de laureaten van het Tactus Young Composers’ Forum in samenwerking met het Nationaal Orkest van België (www.tactus.be).

We laten hem even aan het woord over zijn Quartett, dat hij in opdracht van Kalès schreef: “Een belangrijk gegeven in deze compositie is de rol van de vier gitaristen. Enerzijds treden ze op als geheel. Dit wordt meteen duidelijk aan het begin: het kwartet klinkt als één blok, als één instrument en het harmonische overweegt. Gaandeweg laat elk van de spelers binnen dit geheel hun stem klinken tot uiteindelijk de dialoog primeert. De wisselwerking tussen het collektieve en het individuele genereert het muzikale betoog”.

De Maleisische componist Kee-Yong Chong had nog maar één werk geschreven voor gitaar toen Kalès hem vroeg een compositie voor hen te maken. Hij werd voor Flying Colours geïnspireerd tijdens een boswandeling in China. De verschillende bewegingen die de wandelaar waarneemt worden beeldend voorgesteld in deze compositie die de mogelijkheden van de bezetting uitbuit. Flying Colours is een work-in- progress, uitgaande van een complexe partituur die echter vrijheid laat voor improvisatie.

Alhoewel ze zelf gitarist is, is Cinquarti Petra Vermote’s eerste werk voor gitaarkwartet. Als buitenmuzikale inspiratiebron dienden de 5 elementen (water, vuur, aarde, lucht en metaal) die Vermote verbond aan de talrijke kleurmogelijkheden en speelwijzen voor gitaar. In het rapsodische eerste deel wordt daar zoveel mogelijk gebruik van gemaakt. Het tweede deel is eerder lyrisch van aard, met een centraal twaalftoonsthema waaruit alle verdere materiaal is afgeleid.
Het derde deel vormt een contrast met de eerste twee delen in zowel karakter (eerder bruusk) als schrijfwijze (voornamelijk akkoordisch). Ze maakt daarbij gebruik van muzikaal materiaal dat ze ook heeft gebruikt in Loss, haar werk voor Arabische en westerse snaarinstrumenten.

De titel van Bernd Richard Deutsch’s Fixe Ideen verwijst naar het obsessieve karakter van de compositie. Deutsch’ gitaarkwartet bestaat uit drie aaneengesloten delen: het eerste poneert enkele elementen die verschillen in ritme, dynamiek en articulatie en die elkaar abrupt opvolgen of motorisch herhaald worden. Dat gebeurt meestal in een relatief snel tempo (de term ‘fix’ betekent in het Duits ook ‘snel’) en wordt gekarakteriseerd door veel kleine secunden. Het karakter van deel 2 is eerder zacht en bij momenten meditatief. In het begin herhalen de vier gitaren afwisselend een C in een snel tempo, waardoor we langzaam minimale mikrotonale variaties op de toon waarnemen. Het derde deel bestaat uit een gevarieerde recapitulatie van het materiaal uit deel 1, aangevuld met een nieuwe episode bestaande uit hopfiguren. In dit werk worden veel extended techniques gebruikt zoals percussieve effekten, harmonieken en mikrotonale inflecties. Sommige van deze technieken produceren klanken die doen denken aan een prepared piano.

Programma :

  • Kee Yong Chong, Flying Colours
  • Kris De Baerdemacker, Quartett
  • Petra Vermote, Cinquarti
  • Bernd Richard Deutsch, Fixe Ideen

Tijd en plaats van het gebeuren :

Kalès Guitar Quartet : Kee Yong Chong, Kris De Baerdemacker, Petra Vermote, Bernd Richard Deutsch
Dinsdag 11 januari 2011 om 20.00 u
Logos Tetraeder

Bomastraat 26
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org en www.kalesguitarquartet.be

Extra :
Petra Vermote : www.petravermote.be, www.matrix-new-music.be en youtube
Kris De Baerdemacker : www.krisdebaerdemacker.be en www.matrix-new-music.be
Richard Bernd Deutsch : www.berndrdeutsch.com
Kee-Yong Chong : www.chongkeeyong.com, www.compositiontoday.com, www.myspace.com/keeyongchong en youtube

Elders op Oorgetuige :
Kalès Guitar Quartet in Villa De Olmen in Wieze, 23/09/2010